Σάββατο, 15 Ιουλίου 2017

Noir καλοκαιρινά βράδια

Τα καλοκαιρινά βράδια δε τα λες και μυστηριώδη, ειδικά αν ζεις καταμεσής του θεσσαλικού κάμπου με τη ζέστη να μη σου αφήνει και πολλά περιθώρια για οποιαδήποτε δράση, ακόμη και σκέψη. Το καυτό σκοτάδι δεν κρύβει το παραμικρό,δεν είναι σαν την υποβλητική και επιβλητική παγωμένη ατμόσφαιρα του χειμώνα, σαν τον κρύο αέρα που σ' αναγκάζει να τυλίξεις το παλτό σου πιο σφιχτά πάνω στο κορμί. Κι ούτε υπάρχει κανένας αέρας να σφυρίζει άγρια ανάμεσα στα δέντρα, να ξεσκίζει τα κλαδιά, να κάνει τα παραθυρόφυλλα να τρίζουν. Κι έτσι, μ' όλα τούτα,σκεφτόμουν τι βιβλίο να ταιριάζει σε αυτή την κάπως πιο ράθυμη ατμόσφαιρα του καλοκαιριού, που δε μας γεννά κανένα μυστήριο, καμια ιδιαίτερη ιστορία δεν τρέφει.
Τα βιβλία του καλοκαιριού είναι μια ιστορία από μόνα τους. Τα παίρνουμε μαζί μας στην παραλία δίπλα στο κύμα, ίσως να μας συντροφεύσουν σε κάποιο πλοίο, σε κάποιο λεωφορείο, σε κάποιο σταθμό των τρένων ενώ από κάτω μας βράζει ο τόπος, ίσως στην αυλή που καθόμαστε δίπλα στο γιασεμί με το μεθυστικό άρωμα. Πάνε παντού τα βιβλία το καλοκαίρι και γι' αυτό θέλουμε κάτι ιδιαίτερο, να σπάει την πηχτή ζέστη, να φτιάχνει άλλους κόσμους, να 'ναι αυτό που θα φέρει το αίνιγμα στον πυρωμένο καλοκαιρινό κόσμο. Τι άλλο θα ήταν καταλληλότερο από ένα νουάρ μυθιστόρημα; Και μάλιστα ένα ελληνικό νουάρ μυθιστόρημα;
Το ομολογώ πως δεν ήμουν φαν του νουάρ και ούτε έχω διαβάσει αμέτρητα από τούτα τα μυθιστορήματα. Όταν ρούφηξα κυριολεκτικά το Μαύρο τραγούδι της Μασσαλίας του Ζαν Κλοντ Ιζζό, τότε μπήκα στον κόσμο του νουάρ, στον κόσμο των παθών και του μυστηρίου, της νύχτας και των τραγικών ηρώων. Για το νουάρ, γράφονται πολλά. Μα κυρίως όσα γράφονται επιχειρούν να το διαχωρίσουν από το αστυνομικό μυθιστόρημα, εκεί δηλαδή που το έγκλημα και μόνο αυτό θα βρίσκεται σε πρώτο πλάνο.
Στο νουάρ συναντάμε συνήθως μια μοιραία γυναίκα, μια femme fatale,μια γυναίκα σύμβολο του πειρασμού και της ίντριγκας, κάποιον detective που ψάχνει τις ζωές των ηρώων ως τα έγκατά τους, μυστηριώδη ατμόσφαιρα, φυσικά νεκρούς, έναν ή και περισσότερους και ξεχασμένα πάθη, ιστορίες από το παρελθόν που έρχονται να δώσουν μια άλλη διάσταση και ένα καινούριο νόημα στο παρόν. Συνήθως καταλήγει το νουάρ μυθιστόρημα σ' ένα τέλος τραγικό, μακριά από οποιοδήποτε happy end.

Πέμπτη, 22 Ιουνίου 2017

Ναρκωτικά στο Αριστοτέλειο

Βρισκόμουν στο δεύτερο έτος, όταν στα πλαίσια ενός μαθήματος ποινικού δικαίου επισκεφθήκαμε το ΚΕΘΕΑ Ιθάκη. Και μπορώ να πω πως ήταν από τις πιο συγκλονιστικές στιγμές που έχω ποτέ ζήσει και σίγουρα από τις πιο αξιόλογες στα χρόνια του πανεπιστημίου. Συναντήσαμε ανθρώπους αγωνιστές, που πάλευαν με όλη τους την ψυχή όχι μόνο να ξεφύγουν από την εξάρτηση αλλά και να αποκτήσουν τις βάσεις για την κοινωνικοποίησή τους, όταν πια θα έβγαιναν από το κέντρο. Θυμάμαι που κάποιος τους ρώτησε ''γιατί;''.Γιατί ξεκίνησαν τη χρήση ναρκωτικών, ποια ήταν αρχή αυτού του νήματος; Και τα δύο παιδιά που μας ξεναγούσαν μας άνοιξαν την καρδιά τους και είχαν να μας αφηγηθούν σκληρές ιστορίες οικογενειακής εγκατάλειψης. Δεν ήταν οι ''αλήτες'', όπως του χαρακτηρίζει η κοινωνία, ήταν παιδιά πικραμένα και πονεμένα, που δε μπόρεσαν να διαχειριστούν σωστά τα προσωπικά τους βιώματα.

Σάββατο, 15 Απριλίου 2017

Πάσχα του 2001


Νικηφόρος Λύτρας, Το ωόν του Πάσχα (1874-1875)
Ήταν Πάσχα. Του 2001 νομίζω κι ήμουνα εννιά. Τότε ακόμη καθόμουν τα βράδια της Μεγάλης Εβδομάδας με την αδερφή μου και παρακολουθούσαμε τον Ιησού από τη Ναζαρέτ, όπως έχει συμβεί με γενιές και γενιές. Είχαμε μια μικρή, ασπρόμαυρη τηλεόραση που έπιανε σήμα με δική της κεραία, δώρο στο γάμο των γονιών μου κι εκεί παρακολουθούσαμε τα πάντα.

Παρασκευή, 17 Μαρτίου 2017

''Αυτή είναι φεμινίστρια!''


Αυτό το κείμενο θα πρεπε να είχε γραφτεί για τη μέρα της γυναίκας. Τη μέρα που οι περισσότεροι άνδρες μας εύχονται ''Χρόνια Πολλά''. Δεν είναι όμως γιορτή, είναι επέτειος και ημέρα μνήμης.Στις 8 Μαρτίου του 1857, εργάτριες της κλωστοϋφαντουργίας στη Νέα Υόρκη σε μια εκδήλωση διαμαρτυρίας ζητούν για πρώτη φορά καλύτερες εργασιακές συνθήκες και εργασιακά δικαιώματα. Γυναίκες που εργάζονταν σε κάτεργα για λίγα ψίχουλα όρθωσαν το ανάστημά τους.Αυτό πρέπει να θυμόμαστε. Τα ''Χρόνια Πολλά'', τα λουλούδια, τις αγκαλίτσες, συγγνώμη αλλά τα έχω γραμμένα εκεί που δεν πιάνει μελάνι. 

Σάββατο, 21 Ιανουαρίου 2017

Ε καλά...δε με σινεπήρες!

Έπεσε στο μάτι μου και λέω δε μπορεί, όχι δε γίνεται, δεν είναι δυνατόν! Mα τελικά είναι... Ναι, αυτό το Φεβρουάριο θα κατακλυστούμε και πάλι από ερωτισμό της πλάκας, στερεοτυπικά κλισέ και δαγκωμένα χείλη. Πάλι θα βλέπουμε παντού το σποτάκι με το ζεύγος που θα προσπαθεί να πείσει για παθιασμένο, αλλά θα το υποστούμε κι αυτό το μαρτύριο. Και τώρα που το συνειδητοποιώ δεν έχω αναφερθεί καν στο όνομα της ταινίας, αλλά δε χρειάζεται θα 'χετε καταλάβει. Το hint με τα δαγκωμένα χείλη φτάνει από μόνο του, γιατί εξάλλου ήταν και το μόνο που έκανε η πρωταγωνίστρια. Δαγκωνόταν. Της είπαν ότι είναι σέξι και λέει τώρα που βρήκαμε πιπέρι ας βάλουμε και στα λάχανα. 
Το Φεβρουάριο λοιπόν θα προβληθούν οι Πενήντα πιο σκοτεινές αποχρώσεις του γκρι. Προετοιμαστείτε! Αυτό το πενήντα πιο σκοτεινές μου κάνει πολύ άγριο και πρόστυχο. Τσουτσουριάσαμε!

Παρασκευή, 30 Δεκεμβρίου 2016

Ο μισθός δεν είναι χάρη

Η δεκαετία των twenties που διανύω και η γενικότερη κατάσταση που επικρατεί στη χώρα (αυτό δε νομίζω ότι επιδέχεται περαιτέρω σχολιασμού) με φέρνουν πολλές φορές στη θέση να συζητάω με συνομηλίκους μου για το επαγγελματικό μέλλον του καθενός μας. Άλλοι μπορεί να έχουν σταθεί πιο τυχεροί, άλλοι όχι. Το δεδομένο είναι πως η κατάσταση είναι όντως δυσάρεστη, πιο δυσάρεστες όμως είναι διάφορες απόψεις που ακούω. Απόψεις που σε τελική ανάλυση είναι τρομακτικές και επικίνδυνες.Και θα εξηγηθώ αμέσως τώρα.

Δευτέρα, 26 Δεκεμβρίου 2016

Αυτή η νύχτα μένει;

Αυτή η νύχτα μένει. Απομένει δηλαδή; Ή μήπως παραμένει ως ξεχωριστή κι ιδιαίτερη, αλλιώτικη από τις άλλες νύχτες στη σκέψη μας και στη συνείδησή μας;
Το πρώτο δίνει την αίσθηση του επικείμενου τέλους. Το δεύτερο την ιδέα του σημαντικού, αυτού που για κάποιο λόγο μας σημάδεψε.
Τι ισχύει απ' τα δύο, τι ενσαρκώνει τελικά αυτή η νύχτα που ''μένει'' δεν έχει και πολλή σημασία. Κάθετι διπλής ανάγνωσης είναι πιο μυστηριώδες και ιντριγκαδόρικο και επιδέχεται την ερμηνεία που εμείς θα του δώσουμε. Αυτή, που ασυναίσθητα ίσως επιλέγουμε.

via greekbooks

Τα σκεφτόμουν όλα τούτα παρακολουθώντας ακόμη μια φορά την ταινία του Παναγιωτόπουλου. Αυτή η νύχτα μένει. Τελεία και δεν έχει παρακάτω. Το παρακάτω το συμπληρώνουμε εμείς. Αν είσαι στα χωρίσματα θα δανειστείς το λαϊκό άσμα και θα πεις ''αυτή η νύχτα μένει που θα μαστε μαζί...''. Μπορεί και να χορέψεις για να κυλήσει η πίκρα μέσα από τα βήματα και να φύγει μακριά.
Έτσι και στο φιλμ του Παναγιωτόπουλου. Δύο νέοι προσπαθούν να συμπληρώσουν αυτό το κάτι που λείπει από τη ζωή τους. Έχει τα όνειρά του ο καθένας. Μα αδυσώπητες οι εποχές κι έπειτα είναι και ο έρωτας, ''ο πιο δύσκολος δρόμος να γνωριστούν δυο άνθρωποι'' όπως έχει γράψει κι ο Λειβαδίτης.